Πειραματικά-Πιλοτικά Σχολεία

Ότι υπάρχει σε αυτό το ιστολόγιο σε ηλεκτρονική μορφή είναι ελεύθερο από copyright, διότι έχει διατεθεί σε δημόσια χρήση από τους συγγραφείς του. Το ίδιο ισχύει και για τα δικά μου άρθρα.

Για να διαβάσετε ένα άρθρο, βιβλίο ή εργασία πατήστε πάνω στην υπογραμμισμένη φράση.
Για να διαβάσετε τα άρθρα και τις εργασίες επειδή έχουν αποθηκευτεί στο google-drive για να γίνει αυτό πρέπει να έχετε έναν λογαριασμό στο gmail.



Σχολεία στην Κούβα
για τους ταλαντούχους νέους στα Μαθηματικά

Ανδρέας Πούλος
Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Θεσσαλονίκης
Εισήγηση στην 9η Μαθηματική Εβδομάδα, της Ε.Μ.Ε., Θεσσαλονίκη 15-19 Μαρτίου 2017   


Περίληψη:  Η εισήγηση αναφέρεται στην ιστορία της ίδρυσης σχολείων για ταλαντούχους μαθητές στα Μαθηματικά και στις επιστήμες στην Κούβα από το 1960 και μετά. Περιγράφει την προσπάθεια της κουβανικής κυβέρνησης για την ανάπτυξη των Επιστημών και της Τεχνολογίας. Μια προσπάθεια που προσαρμόζεται συνεχώς λόγω των νέων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών. Τα δεδομένα αναδεικνύουν ότι δεν υπάρχουν ταμπού και προκαταλήψεις σχετικά με την εκπαίδευση ταλαντούχων νέων, ούτε ως προς το σύστημα επιλογής τους με εξετάσεις ούτε για την ένταξή τους σε ειδικά σχολεία με ιδιαίτερο πρόγραμμα εκπαίδευσης. Επίσης, περιγράφεται το αυξημένο ενδιαφέρον του κουβανικού κράτους για τη συμμετοχή των νέων σε εθνικούς και διεθνείς μαθηματικούς διαγωνισμούς.

Η παρουσίαση του θέματος δεν σχετίζεται με κάποια συμπάθεια ή αντιπάθεια προς το πολιτικό καθεστώς που υπάρχει από τη δεκαετία του 1960 στη Κούβα. Μας ενδιαφέρει μια αντικειμενική περιγραφή των δεδομένων σε μια χώρα που έχει εθνική στρατηγική για την Παιδεία και η κρατική δομή της ενθαρρύνει και αναπτύσσει τα ταλέντα των νέων της προς τα Μαθηματικά και τις Επιστήμες. Η Κούβα έχει τολμήσει την ίδρυση σχολείων τα οποία στην Ελλάδα αποκαλούμε «σχολεία ελίτ». Είναι τραγικά παράδοξο ότι ορισμένοι Έλληνες εκπαιδευτικοί που συμπαθούν το κουβανικό καθεστώς είναι αντίθετοι με την ίδρυση σχολείων με εξετάσεις για ταλαντούχους νέους.
       Σημειώνουμε εξ αρχής ότι τα εκπαιδευτικά δεδομένα της Κούβας πρέπει να συγκρίνονται με αντίστοιχα χωρών πληθυσμού 11.000.000 κατοίκων, ενώ πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ο 50ετής οικονομικός αποκλεισμός από την υπερδύναμη των Η.Π.Α. και από ορισμένες χώρες του Ν.Α.Τ.Ο.
         Στην περιοχή της Καραϊβικής, η Κούβα είναι μια χώρα με σοβαρή μαθηματική παράδοση. Υπάρχουν ινστιτούτα που διεξάγουν έρευνα σε διάφορες περιοχές των Μαθηματικών ανάλογα με τις δυνατότητες της χώρας. Η έρευνα αυτή δημοσιεύεται σε κουβανέζικα αλλά και σε διεθνώς αναγνωρισμένα επιστημονικά περιοδικά. Στη χώρα διεξάγονται αρκετά συνέδρια ερευνητικών Μαθηματικών αλλά και συνέδρια για τη μαθηματική εκπαίδευση. Ένας σημαντικός αριθμός Κουβανών κάνουν μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, ειδικά στη Γαλλία και την Ισπανία. Το μεγαλύτερο ποσοστό καθηγητών Πανεπιστημίου στα Μαθηματικά διαθέτουν μεταπτυχιακό και το μικρότερο διδακτορικό δίπλωμα. Αυτό δεν πρέπει να ξενίζει τον Ευρωπαίο πολίτη, για παράδειγμα στην Παραγουάη το πρώτο Ph.D. στα Μαθηματικά αποκτήθηκε το 2011. Η Κούβα έχει οργανωμένη μαθηματική κοινότητα και κάποια ερευνητικά μαθηματικά κέντρα. Έχει ένα υψηλό, συγκριτικά με την οικονομία της, επίπεδο  μαθηματικής εκπαίδευσης τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
       Η προετοιμασία των εκπαιδευτικών στα Μαθηματικά είναι ικανοποιητική. Ο μέσος όρος μαθητών ανά τάξη είναι 25. Οι αγροτικές περιοχές της Κούβας έχουν πιο σοβαρά προβλήματα στα σχολεία τους που οφείλεται κυρίως στη δυσκολία της πρόσληψης ειδικευμένων εκπαιδευτικών σε αυτά. Η Κούβα έχει μια παράδοση ανάπτυξης ειδικών προγραμμάτων για τον εντοπισμό και την υποστήριξη ταλαντούχων μαθητών στα Μαθηματικά, και μάλιστα στην περιοχή της Καραϊβικής η Κούβα είναι η πρώτη χώρα που συμμετείχε στις διεθνείς μαθηματικές Ολυμπιάδες (Ι.Μ.Ο.).
       Η ανάπτυξη των μαθηματικών ταλέντων στην κουβανική προ-πανεπιστημιακή εκπαίδευση επιτυγχάνεται με δύο βασικούς τρόπους:
1)      Με τη διδασκαλία σε ορισμένες σχολές επαγγελματικής κατάρτισης οι οποίες ονομάζονται προ-πανεπιστημιακά ινστιτούτα των θετικών επιστημών (IPVCE).
2)      Μέσω της οργανωμένης προετοιμασίας για μαθηματικούς διαγωνισμούς και Ολυμπιάδες που έλκουν την καταγωγή από τους «μαθηματικούς κύκλους» της Ε.Σ.Σ.Δ και της σημερινής Ρωσικής Ομοσπονδίας. Τα σχολεία αυτά έχουν ιδρυθεί από τη δεκαετία του 1960 και κάθε επαρχία της Κούβας διαθέτει ένα τουλάχιστον τέτοιο σχολείο. Έχουν αυστηρές εισαγωγικές εξετάσεις, ειδικό αναλυτικό πρόγραμμα και επιλεγμένο εκπαιδευτικό προσωπικό.
          Οι περισσότερες πληροφορίες για τα κουβανέζικα σχολεία εκπαίδευσης ταλαντούχων μαθητών στα Μαθηματικά και στις Επιστήμες προέρχονται από τα άρθρα και βιβλία του ερευνητή και ιστορικού της μαθηματικής εκπαίδευσης Bruce Vogeli που αναφέρονται στη βιβλιογραφία.
        Το 1962 παρατηρήθηκε στην Κούβα μια μεγάλη έξοδος υποτρόφων σε χώρες του Σοβιετικού Συνασπισμού. Οι επιστήμες και τα Μαθηματικά κυρίως υπέφεραν από αυτή την έξοδο. Ο αριθμός των προσοντούχων, των πανεπιστημιακών καθηγητών που απέμειναν στην Κούβα ελαττώθηκε δραματικά. Ήταν επιτακτική ανάγκη η χώρα να εκπαιδεύσει νέους μαθηματικούς. Για τον λόγο αυτό το Υπουργείο Παιδείας έπρεπε πρώτα να εντοπίσει όσους μαθητές ενδιαφέρονται έντονα για τα Μαθηματικά και στη συνέχεια να βρει τρόπους για να αναπτύξουν το ταλέντο τους. Να σημειώσουμε ότι η Κούβα είχε εκπαιδεύσει – προφανώς και για πολιτικούς λόγους – έναν μεγάλο αριθμό ιατρών για χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι παρά το εμπάργκο η χώρα διαθέτει ένα αξιόλογο σύστημα ιατρικής φροντίδας.
         Τον Δεκέμβριο του 1962,  ιδρύθηκε τέτοιο σχολείο στη συνοικία El Vedado της Αβάνας. Ξεκίνησε με μια ομάδα 56 μαθητών και ονομάστηκε το ειδικό προ-πανεπιστημιακό Ινστιτούτο «Raul Cepero Bonilla». Σε αυτό οι μαθητές συμμετείχαν σε ένα πρόγραμμα που ήταν πολύ πιο απαιτητικό από το συνηθισμένο σχολικό πρόγραμμα. Οι μαθητές ήταν οικότροφοι για ολόκληρη την εβδομάδα. Το πρόγραμμα εκτός από τα κλασικά θέματα των Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας, Λογοτεχνίας, Γεωγραφίας, Πολιτικής Γεωγραφίας, Ιστορίας, Αγγλικών και Φυσικής αγωγής, περιελάμβανε και μαθήματα Γαλλικών, τζούντο, κλασικής κιθάρας κλπ. και οι απόφοιτοι λάμβαναν «Bachelor» στην Εκπαίδευση.
       Η διαδικασία επιλογής μαθητών και καθηγητών ήταν πολύ αυστηρή. Κάθε εκπαιδευτικός διαμόρφωνε δικό του πρόγραμμα σπουδών. Οι διδάσκοντες επιλέγονταν με βάση όχι μόνο για το επίπεδο των γνώσεων, αλλά και με βάση την εκπαιδευτική τους εμπειρία. Τα μαθήματα είχαν σχεδιαστεί για να ενθαρρύνει την ανεξάρτητη εργασία των μαθητών. Για το λόγο αυτό έκαναν χρήση πολλών και  διαφορετικών τεχνικών διδασκαλίας. Το βράδυ κάθε Παρασκευής προσκαλούσαν για σεμινάρια σημαντικές προσωπικότητες από διάφορους κλάδους της επιστήμης και του πολιτισμού. Ανάμεσα σε αυτούς τους επισκέπτες ήταν ο Alejandro Lipschutz (σημαντικός Λετονός ερευνητής στην Ιατρική), ο συγγραφέας Lisandro Otero και ο διάσημος κιθαρίστας Leo Brouwer. Οι μαθητές είχαν επίσης μάθημα και το πρωί του Σαββάτου. Τα απογεύματα του Σαββάτου εκείνοι που ζούσαν στην Αβάνα ή σε κοντινές πόλεις μπορούσαν να επισκεφθούν το σπίτι τους.
        Η κουβανική κυβέρνηση από τη δεκαετία του 1960 μετέτρεψε δύο σχολές επαγγελματικής κατάρτισης στη Αβάνα σε σχολεία με προχωρημένα προγράμματα εκπαίδευσης. Έτσι, εκτός από το προ-πανεπιστημιακό Ινστιτούτο (IPUE) «Raul Cepero Bonilla» ιδρύθηκε και η επαγγελματική σχολή Vento το 1966. Αυτά τα δύο σχολεία θεωρούνται η αρχική μορφή των σχολείων ταλαντούχων μαθητών που ονομάζονται προ-πανεπιστημιακά ινστιτούτα για τις θετικές επιστήμες (IPVCE).
       Το 1971 ιδρύθηκε η επαγγελματική σχολή «Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν» στα περίχωρα της Αβάνας, για την οποία θα αναφερθούμε στη συνέχεια εκτενέστερα. Σε αυτήν ενσωματώθηκαν και οι μαθητές των  επαγγελματικών σχολών της Vento και του “Cepero Bonilla”. Από τη δεκαετία του1970 δημιουργήθηκαν οι παρακάτω έξι επαγγελματικές σχολές, στις οποίες εργάζονταν και φοιτητές από την πρωτεύουσα. Τα σχολεία αυτά ήταν.
1. «Ερνέστο Γκεβάρα» στη Σάντα Κλάρα της επαρχίας Las Villas (1975)
2. «Gómez Báez Máximo» στην Ρας Ντασέν (1976)
3. «Χοσέ Μαρτί» σε Holguín της επαρχίας Oriente (1977)
4. «Κάρλ Μαρξ» στο Ματάνσας (1977)
5. «Φρειδερίκος Ένγκελς» στο Πινάρ ντελ Ρίο (1978)
6. «Antonio Maceo» στο Σαντιάγο ντε Κούβα (1979)
      
Το Αναλυτικό πρόγραμμα των  σχολείων αυτών περιελάμβανε την ύλη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αλλά και θέματα προ-πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Προέβλεπε ειδικά μαθήματα υπολογιστών και αγγλικής γλώσσας. Οι μαθητές επέλεγαν προαιρετικά κάποιο χειρωνακτικό επάγγελμα. Τα σχολεία προωθούσαν τη συμμετοχή σε ερασιτεχνικές ομάδες, σκοπός των οποίων ήταν η καλλιτεχνική δημιουργία και τη συμμετοχή σε διάφορα αθλήματα.
       Το πλούσιο πρόγραμμα του «Σχολείου Λένιν» περιελάμβανε προχωρημένα θέματα στα Μαθηματικά για τους καλύτερους μαθητές της10ης, 11ης και 12ης τάξης. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε αντίθεση με τα ειδικά προγράμματα των περισσότερων χωρών, το 50% των μαθητών στο Σχολείο  Λένιν είναι κορίτσια.
       Τα πρώτα χρόνια οι μαθητές στα σχολεία αυτά εργάζονταν 15 ώρες την εβδομάδα στη γεωργία, στην καθαριότητα, στην κηπουρική ή στην τραπεζαρία. Αργότερα, προσέφεραν εσωτερικές υπηρεσίες  για 15 ώρες δουλειάς κάθε εβδομάδα σύμφωνα με τις αρχές της πολυτεχνικής εκπαίδευσης.
        Το σχολείο «Λένιν» και τα άλλα έξι σχολεία τύπου IPVCE διέθεταν κατάλληλες αίθουσες διδασκαλίας για τις θεωρητικές και πρακτικές ασκήσεις, εργαστήρια ξένων γλωσσών, εργαστήρια πληροφορικής, εργαστήρια Φυσικής, Χημείας και Βιολογίας και βιβλιοθήκες. Είχαν την υποδομή και τα κατάλληλα προγράμματα για να αποδίδουν στα πανεπιστήμια της Κούβας πολύ καλά προετοιμασμένους μαθητές.
         Η επαγγελματική σχολή «Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν» λειτούργησε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1971. Το σχολικό κτίριο ολοκληρώθηκε σε μόλις δύο χρόνια, λόγω της συμμετοχής των εθελοντών και μαθητών της Σχολής. Τον Σεπτέμβριο του 1973 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του σχολείου και το ίδιο σχολικό έτος αυτό εκτείνονταν σε έναν χώρο 700 στρεμμάτων. Το σχολείο αυτό έτυχε της ιδιαίτερης φροντίδας του Φιντέλ Κάστρο. Το σχολείο «Λένιν» και σήμερα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά εισαγωγής φοιτητών στα Α.Ε.Ι. και δέχεται ετησίως περισσότερους από 1.000 μαθητές. Επιπλέον, είναι το κέντρο κατάρτισης και μετεκπαίδευσης των καθηγητών για τις ειδικότητες των Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας και Πληροφορικής.
       Ένα αντίστοιχο σχολείο με το σχολείο «Λένιν» για τις επαρχίες Villa Clara, Cienfuegos και Sancti Spiritus είναι το σχολείο “Ernesto Guevara de la Serna”, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 1975. Στην πόλη Camaguey υπάρχει το σχολείο “Máximo Gómez Báez” δυναμικότητας 2.500 μαθητών.
      Το σχολείο “José Martí Pérez” στην πόλη Holguín έχει 775 μαθητές και 98 καθηγητές. Έχει 23 αίθουσες διδασκαλίας, 3 εργαστήρια Φυσικής, 2 Χημείας, 2 Βιολογίας, 3 εργαστήρια υπολογιστών και 12 τομείς  αθλητισμού. Υποστηρίζεται από την UNESCO και ειδικεύεται σε τομείς όπως καθαριότητα και φροντίδα των παραλιών, αναδάσωση για έναν πράσινο κόσμο, προφύλαξη από το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ειρήνη και διεθνής συνεργασία, σεβασμός στην πολυμορφία, πρόληψη και προφύλαξη από καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που οφείλονται σε φυσικά φαινόμενα.
      Το σχολείο με την επωνυμία “Federico Engels” της επαρχίας Pinar del Río ιδρύθηκε το 1978 και από το 1992 ήταν το πρώτο που συνδέθηκε με προγράμματα της UNESCO. Έχουν αποφοιτήσει από αυτό πάνω από 15.000 μαθητές. Η συμβολή του θεωρείται σημαντική στην εκπαίδευση των ταλαντούχων μαθητών στις Επιστήμες και ιδιαίτερα στα Μαθηματικά.
       Το 1981 ιδρύθηκε το σημαντικό μαθηματικό προ-Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο που ειδικεύεται στις θετικές επιστήμες και στα μαθηματικά (IPECE) με την ονομασία «Mártires de Humboldt 7» σε προάστιο της Αβάνας. Πήρε το όνομα του από 7 νέους που εκτελέστηκαν από το καθεστώς Μπατίστα. Απέκτησε δικό του κτιριακό συγκρότημα σε άλλη περιοχή το 1984. Η εκπαίδευση στο σχολείο αυτό επικεντρώθηκε στην επιστήμη των υπολογιστών. Από κάθε άποψη το «Humboldt 7» είναι ένα ειδικό σχολείο για τους μαθηματικά ταλαντούχους. Οι μαθητές του επιλέγονται από όλη τη χώρα μέσω ενός αυστηρού συστήματος εισαγωγικών εξετάσεων για μαθητές της 9ης τάξης. Τα απογεύματα οι μαθητές παρακολουθούν διαλέξεις από καθηγητές που διδάσκουν στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας. Στις εξωσχολικές εργασίες των μαθητών ανήκουν η καθαριότητα στην τραπεζαρία της Σχολής και των λοιπών χώρων. Οι μαθητές του έχουν κερδίσει βραβεία σε όλους τους εθνικούς διαγωνισμούς. Πολλοί εκπρόσωποι της Κούβας σε διεθνείς Ολυμπιάδες Φυσικής, Χημείας και Μαθηματικών ήταν μαθητές του. Θεωρείται ότι είναι το πιο διάσημο σχολείο της χώρας. Ο ερευνητής της μαθηματικής εκπαίδευσης Bruce Vogeli σημειώνει ότι «από την ίδρυσή του το 1981, το σχολείο «Humboldt 7» είχε αξιοσημείωτη επιτυχία στην προετοιμασία των μαθητών σε διεθνείς μαθηματικούς διαγωνισμούς και για τη σταδιοδρομία τους στα Μαθηματικά» (Vogeli, 1998).
       Το σχολείο Humboldt προωθεί επίσης ένα δημοφιλές πρόγραμμα που αφορά τα επαρχιακά ειδικά σχολεία για ταλαντούχους μαθητές, εμπλουτίζοντας τη «μαθηματική κουλτούρα». Για τον λόγο αυτό διεξάγει και μια Ολυμπιάδα που στοχεύει στον εντοπισμό ταλαντούχων μαθητών.
       Η εισαγωγή στα προ-πανεπιστημιακά ινστιτούτα Θετικών Επιστημών (IPVCE) απαιτεί τα εξής: οι μαθητές πρέπει να έχουν αποφοιτήσει  την 9η τάξη, να έχουν τουλάχιστον 88% στα ακαδημαϊκά μαθήματα να έχουν τουλάχιστον 90% στα Μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες, να  δεσμευτούν ότι θα σταδιοδρομήσουν μόνο στον τομέα των επιστημών και να δώσουν εισαγωγικές εξετάσεις στην Ιστορία, στα Μαθηματικά και στα Ισπανικά.
        Είναι κοινό μυστικό από τη δεκαετία του 1990 ότι λόγω του εμπάργκο των Η.Π.Α. η οικονομική κατάσταση στην Κούβα έγινε πολύ δύσκολη. Αυτό είχε άμεσο αντίκτυπο στα σχολεία IPVCE. Πολλοί έμπειροι καθηγητές άρχισαν να εργάζονται σε τομείς με καλύτερους μισθούς, όπως ο τουρισμός. Προσδοκάται ότι οι νέες συνθήκες θα βελτιώσουν την κατάσταση στα σχολεία αυτά και θα αυξήσουν το ενδιαφέρον των μαθητών για εισαγωγή στη τριτοβάθμια εκπαίδευση στις Επιστήμες και τα Μαθηματικά. Να σημειωθεί ότι πολλοί κουβανοί μαθηματικοί απόφοιτοι των σχολείων IPVCE εργάζονται ως ερευνητές σε χώρες της Ευρώπης αλλά και της Λατινικής Αμερικής με πολύ καλύτερους μισθούς. Αυτό το δεδομένο αναδεικνύει και τη σημασία του προβλήματος της επαγγελματικής απορρόφησης των ταλαντούχων αποφοίτων των Α.Ε.Ι. σε χώρες με περιορισμένη οικονομία όπως είναι η Κούβα.
       Το προ-Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο  θετικών επιστημών «Eusebio Olivera Rodriguez», ιδρύθηκε το 1990 στην επαρχία Sancti Spiritus, με σκοπό την προετοιμασία μαθητών για να αναπτύξουν το ταλέντο τους στις επιστήμες. Οι μαθητές του διακρίνονται σε εθνικούς διαγωνισμούς και Ολυμπιάδες.
        Τα σχολεία του 2ου κύκλου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Κούβα (αντίστοιχα των ελληνικών Λυκείων) έχουν υποστεί πολλές αλλαγές τα τελευταία χρόνια. Τα προ-πανεπιστημιακά ινστιτούτα έχουν μεταφερθεί από την ύπαιθρο στις πόλεις. Τα IPVCE παραμένουν οικοτροφεία και οι μαθητές παίρνουν άδεια κάθε έντεκα ημέρες. Η άσκηση για διαγωνισμούς και Ολυμπιάδες και η συμμετοχή στους εθνικούς διαγωνισμούς Μαθηματικών πραγματοποιείται σε όλα τα προ-πανεπιστημιακά ιδρύματα σε ολόκληρη τη χώρα. Αποτελούν μια εξαιρετική ευκαιρία για την ανάπτυξη του μαθηματικού ταλέντου των μαθητών. Αυτές οι προπονήσεις διεξάγονται σε τρία στάδια:
        1ο στάδιο: Σε αυτό,  σε επίπεδο Δήμων κάθε επαρχία εκπαιδεύει τους μαθητές που θα εκπροσωπήσουν τον Δήμο στον επαρχιακό διαγωνισμό. Τα IPVCE των επαρχιών στέλνουν τις ομάδες τους στο επαρχιακό διαγωνισμό.
         2ο στάδιο (εθνικός διαγωνισμός): τα αποτελέσματα των επαρχιακών διαγωνισμών καθορίζουν τον αριθμό των μαθητών που θα αποτελέσουν την ομάδα της κάθε επαρχίας τον εθνικό διαγωνισμό. Από αυτόν επιλέγονται περίπου 20 μαθητές της 10ης, 11ης και 12ης τάξης. Αποτελεί τον βασικό κρίκο της αλυσίδας της διαδικασίας προ-επιλογής της εθνικής ομάδας των Μαθηματικών.
      3ο στάδιο: Οι επιλεγμένοι μαθητές για τη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα (Ι.Μ.Ο.) μεταβαίνουν στο Εθνικό Κέντρο εκπαίδευσης της Αβάνας και εκεί προετοιμάζονται για τις διεθνείς Ολυμπιάδες. Η τελική επιλογή των μαθητών γίνεται μέσω εξετάσεων. Οι μαθητές συμμετέχουν στους εξής διαγωνισμούς:
1.      Στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα (I.M.O.)
2.      Στην Ιβηρο-Αμερικανική Μαθηματική Ολυμπιάδα των χωρών της Κεντρικής Αμερικής (I.O.M.)
3.      Στην Ολυμπιάδα των χωρών της Καραϊβικής (O.M.C.C.)

Συνόψιση και συμπεράσματα:
      Τα συμπεράσματα από την επιτυχία των σχολείων ταλαντούχων μαθητών στην Κούβα δεν θα πρέπει να είναι συγκριτικά με υποθετικά γεγονότα π.χ. τι θα συνέβαινε αν στη χώρα υπήρχε άλλο πολιτικό καθεστώς ούτε να συγκριθεί η Κούβα με μεγάλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως με τη Βραζιλία που έχει πληθυσμό 196.000.000 κατοίκους και με το Μεξικό με 111.000.000 κατοίκους.
       Είναι εμφανές ότι υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός για την εκπαίδευση. Τα σχολεία ταλαντούχων μαθητών είναι μέρος του κρατικού σχεδίου για την ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας παρά τις περιορισμένες δυνατότητες του κουβανικού κράτους.
        Η προετοιμασία των μαθητών για τη συμμετοχή στους διεθνείς διαγωνισμούς των Μαθηματικών και στις Επιστήμες γίνεται με τη φροντίδα και τη στήριξη του κουβανικού κράτους, ξεκινώντας από περιφερειακό επίπεδο έως την τελική φάση.
        Η επιλογή των μαθητών σε σχολεία ταλαντούχων μέσω εξετάσεων είναι μια διαδικασία η οποία αποδίδει. Η κατάργηση αυτών των σχολείων είναι μόνιμος στόχος της κουβανικής «αντιπολίτευσης» τον οποίο προβάλει από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που διαθέτει κυρίως στην Φλόριντα των Η.Π.Α. Πιθανώς και σε μια αλλαγή καθεστώτος τα σχολεία αυτά να διατηρηθούν, διότι εξυπηρετούν στόχους της εθνικής πολιτικής για την παιδεία, όπως συνέβη και με τα αντίστοιχα σχολεία στην Σερβία (Πούλος, 2016).
       Τα σχολεία ταλαντούχων λειτουργούν ως κίνητρο και ως παράδειγμα για τα υπόλοιπα σχολεία της Κούβας και οι μαθητές τους είναι παραδείγματα συστηματικής εργασίας, προσπάθειας και αποτελεσματικότητας.
      Τα σχολεία αυτά λειτουργούν και ως κέντρα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και μέσω αυτών γίνεται διάχυση καλών πρακτικών με πολλαπλά οφέλη στα υπόλοιπα σχολεία της χώρας.
       Η εκπαίδευση των ταλαντούχων μαθητών σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων IPVCE είναι πολύπλευρη και αποσκοπεί στην πλήρη ανάπτυξη των ικανοτήτων των μαθητών. Βαρύτητα δίνεται και στην καλλιέργεια της σωματικής ευρωστίας αλλά και της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας.
      Η ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα θα είχε όφελος αν μελετούσε με προσοχή τις προσπάθειες χωρών όπως η Κούβα, ανεξάρτητα από το πολιτικό τους σύστημα, να διαμορφώσουν μια εθνική στρατηγική για την Παιδεία, χωρίς φαντασιακές προκαταλήψεις και αποκλεισμούς.

Βιβλιογραφία:
Donoghue, E. & Vogeli, B. (1998). Cuba's Schools for the Mathematically and Scientifically Talented. Gifted Child Today, pp.32-35
Instituto Preuniversitario Vocacional Ciencias Exactas 'Vladimir I. Lenin' (1996). [Brochure]. Cuidad Havana, Cuba: The Institute.
Karp Alexander & Vogeli Bruce. (2010). Russian Mathematics Education. History and World Significance.  World Scientific Publishing Co.
Mederos, O. & Roldán, R. (2016). Development of Mathematical Talent in Cuban Pre-University Education. In Bruce Vogeli, (Ed.). Special secondary schools for the mathematically talented: An international panorama. World Scientific Publishing Co.
Peña, J.A. & Pineda, A. & Cáceres, L. & Prisco, C. &Solotar, A. (2014). Mathematics in Latin America and the Caribbean: Challenges and Opportunities. Commission for Developing Countries, International Mathematical Union.
Πούλος Ανδρέας, (2016). Το μαθηματικό Σχολείο του Βελιγραδίου Ένα παράδειγμα ίδρυσης σχολείου Επιστημών για την ελληνική μέση εκπαί-δευση. Πρακτικά 33ου Συνεδρίου Μαθηματικής Εκπαίδευσης, Ε.Μ.Ε. Χανιά, σελίδες 900-907.
Rosario, H. & Scott, P. & Vogeli, B. (Eds.), (2015). Mathematics and its teaching in the Southern Americas. With an introduction by Ubiratan D’Ambrosio. Series on Mathematics Education 10. Hackensack, NJ: World Scientific.
Vogeli, Bruce. (Ed.) (2016). Special secondary schools for the mathematically talented. An international panorama. Dedicated to the memory of Laszlo Ratz. Hackensack, NJ: World Scientific.
Ιστοσελίδες που αναφέρονται στους ταλαντούχους νέους στην Κούβα. (Προσπελάστηκαν στις 8/2/2017)
___________________________________

Εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο για τα Π.Π.Σ. 




Τα κείμενα που ακολουθούν προς το παρόν έχουν μόνο ιστορική αξία διότι με νέες εγκυκλίου του Υπουργείου Παιδείας και της Δ.Ε.ΠΠΣ έχουν ακυρωθεί.
Εισαγωγή μαθητών στα Π.Π.Σχολεία για το έτος 2014-2015

Ο Νόμος για τα Π.Π.Σ. της 12ης Μαϊου 2011

Οδηγίες ΔΕΠΠΣ για την Αξιολόγηση στα Π.Π.Σ. 13/11/2012



Απόφαση Υπουργείου Παιδείας για την Αξιολόγηση στα Π.Π.Σ., 1/10/2012

Όμιλος Μαθηματικών του Π.Π.Σ.Π.Θ.

Χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό για τον εμπλουτισμό της διδασκαλίας των Μαθηματικών στα Π.Π.Σ., για την αναδιάρθρωση των Α.Π.Σ. τους, την αναδιάταξη της διδακτέας ύλης και για τους Ομίλους Μαθηματικών.

Συναισθηματική υποστήριξη ταλαντούχων μαθητών

Πρόκειται για μία πολύ ενδιαφέρουσα ενημερωτική εργασία της Μαρίας Καργιώργη για τη συναισθηματική υποστήριξη που πρέπει να παρέχεται σε ταλαντούχους μαθητές μέσα και έξω από το σχολείο. Παράλληλα, τονίζει ποια είναι τα παιδαγωγικά σφάλματα για την συναισθηματική προσέγγιση και τον χειρισμό των ταλαντούχων μαθητών, ποιες πρακτικές πρέπει να αποφεύγονται ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο συναισθηματικός τραυματισμός αυτών των παιδιών.

Οι υποδείξεις των γονέων για τη χαρισματικότητα στα Μαθηματικά

Μία αξιόλογη συλλογική εργασία την Μαρία Κάττου, της Κατερίνας Κοντογιάννη και του Κωνσταντίνου Χρίστου από το Τμήμα Επιστημών της Αγωγής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου με θέμα την αναγνώριση των χαρισματικών μαθητών στα Μαθηματικά, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις και τις μαρτυρίες των γονέων του.
______________________________________________________
_____________________________________________________


Πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 11 και 12 Απριλίου 2014 Πανελλήνιο Συνέδριο 
για τα Μαθηματικά που διδάσκονται στα Π.Π.Σ. 
Πληροφορίες για το Συνέδριο στον παρακάτω σύνδεσμο.



Στο παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να δείτε την παρουσίαση με μορφή διαφανειών της εισήγησης στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαθηματικών των Π.Π.Σ. του Ανδρέα Πούλου με τίτλο "Προβληματισμός με στόχο την τροποποίηση των Αναλυτικών Προγραμμάτων Μαθηματικών των Π.Π.Σ."
Αναλυτικά Προγράμματα Μαθηματικών στα Π.Π.Σ.
______________________________________________________________
Στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε θέματα που τέθηκαν για την εισαγωγή των μαθητών της Α τάξης Γυμνασίου και Λυκείου αντίστοιχα στα Πρότυπα - Πειραματικά Σχολεία κατά το σχολικό τον Ιούνιο του 2013

Τα θέματα για την εισαγωγή στη Α τάξη Γυμνασίου των Π.Π.Σ. 2013 με τις λύσεις τους

Τα θέματα για την εισαγωγή στην Α τάξη του Λυκείου των Π.Π.Σ. 2013 με τις λύσεις τους _______________________________________

Υλικό που αφορά τα Πιλοτικά Σχολεία
Το εκπαιδευτικό αυτό υλικό είναι χρήσιμο για τα Π.Π.Σ. αλλά και τα υπόλοιπα Γυμνάσια.


______________________________
Για το Δημόσιο σχολείο Τέχνης και Πολιτισμού 
της Σόφιας (Ν.Υ.Κ.Κ.) 
Πρόκειται για μία παρουσίαση σε διαφάνειες φωτογραφικού υλικού που είχα συγκεντρώσει κατά την επίσκεψή μου στο σχολείο αυτό τον Μάρτιο του 2012. Το σχολείο αυτό είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα σχολείου Αριστείας, το οποίο λειτουργεί στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας από το 1977. Να σημειωθεί ότι παρά τη ριζική αλλαγή των πολιτικών και κοινωνικών συνθηκών που έχουν γίνει στη χώρα αυτή, το σχολείο διατηρεί το ρόλο και τη σημασία του στην εκπαιδευτική πραγματικότητα της χώρας, μάλιστα σε πολλά σημεία αυτός έχει αναβαθμιστεί, παρά τη δύσκολη οικονομική κατάσταση που περνά η χώρα. 
Πατήστε την επόμενη υπογραμμισμένη φράση για να δείτε την παρουσίαση.

Επειδή το αρχείο έχει πολλές εικόνες, "κατεβαίνει" λίγο αργά, στην αρχή μερικές εικόνες είναι θαμπές.






________________________________________